Verslagen 2012

“Degene die het meest gek is wint!”, woensdag 14 maart 2012

Auteur: Ruben Schortinghuis

Op woensdagavond 14 maart gaf Jiu-Jjtsudocent Jaap Schuitema de lezing 'Zelfverdediging & Emotie' in de Dojo van Stichting Kelderwerk in Groningen. In zijn voordracht ging hij dieper in op de stress en emoties die een mens ervaart als deze in een geweldsituatie verzeild raakt.

Normaal is de Dojo een ruimte waarin mannen en vrouwen elkaar 'gecontroleerd' te lijf gaan, maar op 14 maart was de ruimte tijdelijk omgetoverd tot presentatieruimte. Twintig Jiu-Jitsuka's van Sportschool Jaap Schuitema namen plaats op twee houten banken en keken aandachtig naar Jaap die wat zat te prutsen met de afstandsbediening van een beamer. Hij had het licht van de dojo uitgedaan zodat de presentatie beter te zien was. Geen darkroom, maar een darkdojo dus.

Ondanks enkele jiskefetachtige onderbrekingen, de jongens van Systema naast onze Dojo gingen als een stel wildemannen op de aangrenzende muur te keer waardoor onze presentator annex grijze eminentie niet meer te horen was en eenmaal drukte een medewerker van Kelderwerk op het lichtknopje, was het een interessante voordracht.

De presentatie

Veel van je emoties zijn voorgeprogrammeerd in je brein. Het gevolg van honderdduizenden jaren evolutie en gericht op overleving. In stresssituaties gebeurt er van alles met je, zowel mentaal als fysiek. De een rent in een noodsituatie direct weg, terwijl de ander meteen begint te vechten. Zo iets wordt in een fractie van een seconde in je brein beslist.

Door stress bereidt je lichaam zich voor om te kunnen vechten of te vluchten. Je krijgt meer energie en je wordt ongevoeliger, waardoor je incasseringsvermogen toeneemt. De ademhaling gaat sneller en je hartslag stijgt mee met je stressniveau. Als je je bedreigd voelt ben je niet meer in staat om goed over je acties na te denken en wat je vervolgens moet doen. Je fijne motoriek neemt af en je overzicht verslechterd. Er ontstaat tunnelvisie. Alle aandacht is gericht op het gevaar en zelfs je gehoor neemt sterk af.

In geval van zware stress is het uitvoeren van ingewikkelde polsklemmen bijna niet te doen Al was het alleen maar omdat diegene waar je de klem op uitvoert ook stress ervaart en door ongevoeligheid de klem waarschijnlijk niet eens voelt. Minder complexere bewegingen lukken nog wel. Iemand stevig van je afduwen gaat prima.

Een beetje stress is goed voor je overlevingskansen. Het helpt je lichaam om goed te kunnen presteren, maar we kennen allemaal de uitspraak 'Teveel is nooit goed' en zo is het ook met stress. Zodra je hartslag boven de 145 slagen per minuut komt begint de stress tegen je te werken. Zaak dus om tijdens zo'n situatie kalm te blijven.

Overleven? Wees zo gek als een deur!

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Wat evolutionair is ingebouwd verander je niet zomaar. De Jiu-Jitsulessen zijn echter zo opgezet dat als je heel vaak traint je er wel degelijk iets aan hebt. In zijn trainingen past Schuitema afweermethoden toe die zo dicht mogelijk bij je natuurlijke automatische reactie ligt. In bijna iedere training komt dit onderdeel terug en wordt het aangevuld met Atemi-Waza. Daarna volgen pas de meer ingewikkelder technieken.

Ook belangrijk is te trainen onder stress situaties alhoewel je een echt gevaarlijke situatie nooit helemaal perfect kunt nabootsen. Tijdens de trainingen worden bepaalde aanvalssituaties stukje voor stukje geanalyseerd en oefen je tegenaanvallen. Op die manier kun je voor jezelf de stressreactie reduceren. Belangrijk is dat je vaak traint. Beheers je de technieken en afweermethoden zo goed dat je ze kunt dromen, dan zul je ze in geval van nood makkelijker kunnen toepassen, ook polsklemmen. Zijn meest ontnuchterende uitspraak bewaarde Jaap voor het laatst:
”Degene die het meest gek is wint!”